Aganta Burina Burinata

Türk edebiyatının kilometre taşlarından sayılan ve ilk kez 1946 yılında basılan Aganta Burina Burinata'yı, 80. yılında sert kapak ciltli baskısı ve Buket Uzuner'in önsözüyle sunuyoruz.

Halikarnas Balıkçısı'nın ilk romanı olan Aganta Burina Burinata, kendine özgü üslubuyla büyük yankı uyandırdı, çağdaşı yazarlara ve ardından gelen kuşaklara ilham veren bir eser oldu. Sayfalarında doğayı, denizi en canlı haliyle yaşattığı için "çevreci edebiyat"ın ilk örneklerinden oldu. Bu yüzden Yaşar Kemal Halikarnas Balıkçısı'nı "Doğaya ilk başlayan büyük ustamız" diye anar ve "Bizim genç romanımız bu büyük ustadan çok şey öğrenmiştir. (...) Halikarnas Balıkçısı’na gelinceye kadar bizim edebiyatımızda pek öyle yaşayan doğa yoktu. Balıkçı kişi olarak gümbür gümbür bir insandı. O, doğanın bir parçası gibiydi... Bizim edebiyatımıza sağlıklı, gördüğümüz, güzel olan doğayı getirdi." tespitini yapar ve "Biz toprağı denizci Halikarnas Balıkçısı’ndan öğrendik" der.

Halikarnas Balıkçısı bu romanında insan doğasının kadim çelişkilerini de günlük yaşamın doğal akışı içinde derinlemesine işler. İnsanları "deniz insanı" ve "toprak insanı" diye ikiye ayırır. Deniz insanı olmak ile toprak insanı olmak arasında dalgalanan Mahmut'un duygularında, hayatının bir döneminde "gitmek-kalmak" çelişkisini yaşayan herkes mutlaka kendinden bir şeyler bulur.

Aganta Burina Burinata aynı zamanda özgürlük tutkusunun romanıdır. Romanda deniz, sadece denizi değil özgürlüğü de simgeler.

Mahmut'un deniz ve özgürlük tutkusu üzerinden doğayı, insanı coşkun bir dille anlatan bu başyapıt, yazıldıktan 80 yıl sonra insanlara yine ilk günkü coşkuyla seslenmeye devam ediyor.